Dün akşam ailece bir Fransız bir filmi izledik; Hayatımın Şarkısı – La Famille Bélier. Kısacık da olsa söz etmek ve önermek istedim, çünkü film bana göre izleyen herkesin kendisine göre seçebileceği küçük armağanlar ve dersler barındıran sımsıcacık bir filmdi. Ben de bu defa işten güçten bağımsız, sadece izlediğim filmden bana kalan küçük farkındalıklarımı paylaşmak istedim.

Film duyma engelli bir anne, baba ve oğul ve duyma engeli olmayan ve hayatlarının her alanında onlara destek olan 16 yaşındaki kızlarının yaşamından bir kesiti anlatıyordu. Peki ben bu filmde neler fark ettim, benim için armağanlar nelerdi? Önce, hayata nasıl bakıyorsak hayatın da öyle yaşandığını bir kez daha fark ettim. Sonra bizim engel diye tanımladığımız şeylerin, aslında zihnimizde yarattıklarımızdan öte olmadıklarını fark ettim. İnsanların, isterlerse, tüm fiziksel engellerin üstesinden gelerek yaşamı ve birbirlerini anlama potansiyeline sahip oldukları konusundaki farkındalığım daha da güçlendi. Yaşama sadece kendi gözünden bakmanın gerçek görüntüyü ne kadar bulanıklaştıran bir gerçek dışılık yarattığını fark ettim. İnsan olmanın  sadece ve sadece birbirini duymaya ve anlamaya çalışmakla gerçek boyutuna ulaştığını fark ettim. İki çocuğu olan bir anne olarak, çocuklarımı kendi tercihlerime göre değil de onların tercihlerine göre desteklemenin önemini fark ettim. Gençleri yapmak istedikleri şeyler konusunda desteklemenin, yollarını açmanın biz yetişkinlerin yapması gereken en önemli şeylerden birisi olduğunu oldukça güçlü bir şekilde fark ettim. Sevgimizin çocuklarımıza bariyer olmasının değil güç vermesinin önemini bir kez daha gördüm. Gençlere ve çocuklara sorumluluk verme cesaretini gösterebilen yetişkinler olduğumuzda, gerçek sorumluluk sahibi çocukların ve gençlerin yeşereceğine inancım biraz daha güçlendi.

İzlemenizi öneririm, bakalım film sizlere neler armağan edecek..

Bugün bir hikayem var, sıcacık, taptaze, dumanı tüten bir hikaye; yıllardır yaptığım işlerimi, anneliğimi, son yıllarda kariyerime eklediğim koçluk mesleğimi destekleyen az önce yaşadığım keyifli bir anı paylaşmak istiyorum.

Klasik bir Pazar günü kahvaltı, keyif, sevdiklerimizle vakit ve sonra pazardan haftalık sebze ve meyve alışverişi. Sonra, torbalarımıza yardım için gelen genç delikanlı. Tertemiz yüzlü, yakışıklı ve sevimli bir delikanlı.

Biraz sohbet ettik, yaşını sordum, 18 olacağını söyledi.  Klasik sorumu sordum, okuyor musun? Evet abla, 11. Sınıftayım dedi. Nerede okuyorsun, meslek lisesi mi, normal lise mi dedim. Fen lisesi abla diye cevap verdi. Nasıl dersler bakalım diye sordum, çok iyi, takdir ve onur belgesi aldım abla diye cevap verdi. Ne olmayı planladığını sordum, hayallerim çok büyük abla, Kanada veya Yeni Zelanda’da bilişim okumak istiyorum dedi. Büyük adam olmak niyetim dedi ve eğer ölmezsem büyük adam olacağıma da inanıyorum diye ekledi. Sonra beni çok etkileyen bir cümle daha söyledi, çok araştırdım, büyük adamların zorluklarla, kendileri çaba göstererek oralara geldiklerini öğrendim, hazır para ile büyük adam olunmadığını biliyorum dedi. Her cümlesi yüreğime dokunmaya devam ediyordu. Heyecanla ekledi, abla ben bu işi yaptığıma çok memnunum, çünkü hayatımı kazanmayı öğreniyorum. Çalıştığım başka bir pazarda bir müşterim var, dershanesi var, bana gel, bizim dershanenin sınavına gir dedi, girdim, % 100 burs kazandım, başladım dershaneye dedi. Sonra ekledi, abla biliyor musun bizim dershanedeki çocukların ellerinden cep telefonlarını ve kredi kartlarını alsalar, (iki elini birbirine yanaştırıp, göğsünde kavuşturdu) işte böyle kalırlar gibi geliyor. Hemen dedim ki, oğlum sakın ola ki hayallerinden vaz geçme, hayallerini renkli canlı düşünmeye devam et, hayallerimiz olduğu sürece başaramayacağımız hiçbir şey yok. Gelen cevap gene çok güçlüydü, ben başaracağıma inanıyorum abla, çünkü ortaokulda da fen lisesine gitmeyi hayal ediyordum, 480 puan alacağıma inanarak çalıştım ve hep 490 üzeri puan aldım seviye belirleme sınavlarından.

Kendi içinde bir dersler hikayesi gibi geldi bana bu yaşadığım deneyim: işte benim aldığım dersler, madde madde yazmak istiyorum:

• Çocuklarımıza yapacağımız en güçlü destek kredi kartı ve cep telefonu vermek yerine, ne yapmak istediklerini fark etmelerine yardım etmek, kendi ayaklarının üzerinde durmanın ve hayallerin önemini anlatmak.
• Başarının çaba ile geldiğini, hazır gelen şeylerin o kadar da keyif verici olmadığını her fırsatta ve özellikle gençlere ve çocuklara anlatmak.
• İnancın ve hayal etmenin, istediğimiz yere doğru harekete geçmenin ve orada olmanın ilk anahtarları olduğunu herkesle paylaşmak.
• Gençlerin umudumuz olduğunu unutmamak.

Delikanlıyla vedalaşırken: Hayalini daha da canlı ve renkli tutmaya devam et, inancını da sakın kaybetme, ben ilerde senin başarı hikayeni gazetede okurken kendimi göreceğimi biliyorum dedim.

İşte benim Pazar günümü ışıl ışıl yapan, gençlerle ilgili umudumu kat kat arttıran hikayem. Paylaşmadan edemedim.

Bugün 23 Nisan, adam olmuş çocuklar, çocuk olmuş adamlar. Biz nereye gidelim diye sormamış büyükler, ne istiyoruz dememişler birbirlerine, biz kimiz diyense hiç çıkmamış içlerinden. Hep ben diyenler varmış, biz demeyi unutanlarla dolmuş heryer. O sırada küçük bir çocuk çıkıp sormuş, kim çocuk, kim adam, kim büyük, kim küçük, kim ben, kim biz, peki biz büyüyünce ne olacağız?

İşte galiba bugün geldiğimiz durum bu, adam olan çocuklar ve çocuklaşan adamlar diyarı olduk nedense. Hepimizin bir bütün, bir kültür, bir tarih, bir aile, bir millet, bir vatan, bir yaşanmış hikaye olduğumuzu unuttuk. Geleceğimiz olanlara bırakacağımız bir tarih, bir millet, bir vatan, bir kültür olması gerektiğini de unuttuk. Sanki sadece bugün ve buradaki maddi ve görünür şeyler varmış da başka hiçbir şey yokmuş gibi olduk.

Bu 23 Nisan biraz fark etme bayramı olsa keşke dedirtti bana. Sorsak keşke kendimize çocuk kim, büyük kim? Ne yaparsak çocukların içindeki büyükleri fark eder ve kendi içimizdeki çocukların onları anlamasını daha kolay başarırız.

Bu bayramın ana fikri, çocuklara değer vermek, onları önemsemek, onların yapabilirliklerini fark etmek ve ettirmek, onların yollarını açmak, kalplerini anlamak, düşüncelerine sınır koymadan büyütmek, sadece dersler ve notlardan ötede birşeyler olduğunu kabulden hareketle onların birer insan olduklarını kabul etmek olmalı. Bu ana fikri anlamak ve kabul etmek ve ona göre davranmak da bizlerin, annelerin, babaların, öğretmenlerin, amcaların, teyzelerin ve devlet büyüklerinin birinci görevi olmalı. Büyük olduğumuzu, yetişkin olduğumuzu düşünen bizler, çocuklarımızın ayaklarını yere sağlam basmalarını sağlayacak şeylerle donanmalarını, dünyaya ait insanlar olduklarını fark etmelerini, küçücük yaratıcılıklarının yok edilerek değil, beslenerek büyütülerek gelişmesinin önemini kavramalıyız. Dünyanın sadece doktora, mühendise ve avukata ihtiyacı olmadığını, dünyanın, evreni, dünyayı, doğayı, insanı, bilgiyi, sanatı, sporu, tarihi, kültürü, sevgiyi, barışı, dostluğu anlayan “insana” ihtiyacı olduğunu kavramalıyız.

Bu bayram biz yetişkiniz diyenlere bir mesaj olmalı, tam da şu nedenle: Bugünden geleceğe giden yolda çocuklarımıza nasıl destek olmalıyız anlayalım diye, bundan yıllar yıllar önce ulu önder Atatürk bunu bilerek onlara bayram bile armağan etmiş diye, onlar bizim geleceğimiz diye.

Nice güzel bayramlar olsun hepimize…

Düşünüyorum kaç gündür neden sevgisiz bir toplum olduk diye, neden sevgisizleşir ve yerini sevginin tam da öbür ucu olan sevgisizlik, yani kin, yani nefret, yani kızgınlığa bırakır diye. Bir de düşünüyorum, nasıl olur da bizler buna izin veririz diye.

Anneyim, bir kızım ve bir oğlum var, hem de annemin ve babamın kızıyım. Önce annemle babamdan ben öğrendim sevginin en güçlü değer olduğunu, insanları bir arada tutan en güçlü kaynaştırıcı olduğunu, sonra ben çocuklarıma öğrettim. Sen kadınsın, sen erkeksin demeden, sen insansın diyerek.

Bugün buradan durup olanlara bakınca, bana görünen en net görüntü, sevgisizlik ve sevgisi tükenmiş insanlar. Oysa sevgi insanı insan yapan en güçlü değer. Sevgisiz insanlar en ilkel canlı beyinleri ile hareket ediverirler kolayca. Zarar verirler, acı çektirirler, can yakarlar. “Sonuç ne olur?” diye sorma algılarını kaybetmişlerdir. Buna yol açan kimdir, nedir? Önce ailedir, sonra toplumdur, sonra ülkedir, sonra dünyadır, ama özünde insandır. İnsan olmak demek insan olduğunu her gün fark etmektir. Hep hatırlamaktır, insan ilkel değil de düşünebilen, yaptıklarının ve yapmak istediklerinin sonuçlarını gözünde canlandırma kapasitesine doğada tek sahip olan ve bunu kullanabilen canlıdır.

Vahşetin oyunların ana konusu olduğu, dizilerde bibirine duygusal ya da bedensel zarar vermenin izlettirildiği, sanki bunların normal yaşamak gibi hissettirildiği bir düzen midir acaba doğrusu, gerçeklik algısını yok etmek midir doğrusu, sevgiyi yok etmek midir hedeflenen?

Kadın, erkek dünya var oldukça birlikte var olacaktır. Kadını güçsüz bulmak, ona şiddet uygulamak, insan olmak mıdır? Birinin canını yakmak, hatta canını almak “insan sevgisinin” tükenmesi değil de nedir? Bence buradan başlamak lazım, sevgiyi yeniden yeşertmek lazım, sevgiyi herşeyin en ortasına yerleştirmek lazım, sevgisizliği tüketmek lazım. Bugün günlerden “sevgi” olsun. Bir daha Özgecan’lar ölmesin, Özgecan rahat uyusun…

Günlerdir süren savaş hali, daha önceden beri hep kafamı karıştıran insan insana nasıl kötü davranır sorusunu bir kez daha düşündürdü. Düşünürken fark ettim ki, insan nedir diye hiç Google’a sormamışım. Sordum ve Vikipedi’den şöyle bir cevap aldım:

“İnsan (taksonomik adıyla Homo sapiens, Latince “akıllı insan” veya “bilen insan”), Homo cinsi içerisindeki yaşayan tek tür. Anatomik olarak 200.000 yıl önce Afrika’da ortaya çıkmış ve modern davranışlarına 50.000 yıl önce kavuşmuştur. Dik duruşa, görece gelişmiş bir beyine, soyut düşünme yeteneğine, konuşma (dil kullanma) kabiliyetine sahiptir. Bu yetenekleri Dünya’daki diğer türlerden farklı olarak kullanış amacı geniş araç-gereç yapımına imkan sağlamıştır. Kendisinin farkında olması, rasyonelliği ve zekası gibi yüksek seviyede düşünmesini sağlayan özellikler insanı “insan” yapan nitelikler olarak sayılmaktadır.”

İnsanı “insan” yapan nitelikler denilince sanki bunlar hepsi iyi erdemlermiş gibi geliyor kulağıma ama yaşananları gördükçe, duydukça, okudukça, bu insan tanımı, benim kafamdaki insan tanımı, insana yüklediğim anlam karmakarışık bir hale geliyor. İnsan bana göre sevgi varlığı, değer varlığı, duygu varlığı. Yaşananlar bunların bazı insan tanımları için sanki hiç var olmadığını gösteriyor. Nedir insan tanımını değiştiren, para mı, ego mu, güç savaşı mı? Her ne olursa olsun, her gün gazetelerin ön sayfalarına çıkan, internette, sosyal medyada her açtığımda önüme gelen küçücük çocukların ölmesine, yaralanmasına, bu dünyayı henüz tanıyamadan vedalaşmasına değer mi? En basit tanımında diyor ki insan yüksek seviyede düşünme özelliğine sahiptir, insan 200.000 yıldır bu dünyada vardır, bu kadar özellikle geldiğimiz nokta bu mudur? Çocuk öldürmek midir? Hala bombayla, silahla savaşmak mıdır? Hala ego mudur?

Bir gün bir yazıda okumuştum, savaşırken öldürdüğünüz insanların da bir annesi, babası, sevdiği, çocuğu olduğunu fark ediyor musunuz acaba diyordu, belki bu bir farkındalık ama onun da ötesinde, bence asıl ihtiyaç kendimizle ilgili güçlü bir farkındalık. Bir insan olarak ben ne yaptığımın farkında mıyım sorusuna cevap bulmak farkındalığı sözünü ettiğim, basitçe insan olmak değil de, gerçekten “insan” olabilmek galiba, tüm insanlık değerleriyle, duygularıyla ve nitelikleriyle birlikte, yaşadığımız hayatın tüm alanlarında…

Düşünceler, fikirler, konuşmalar, hayaller, ilişkiler, iş hayatı, çocuklar, hayat telaşı, dün, bugün, yarın, gelecek…Hepsi de bize ait. Hepsi de bizim. Bazen taşıması kolay, bazen taşıması zor. Bazen farkında bile olmadan geçip giden, bazen güldüren, bazen ağlatan, bazen sıkan, bazen eğlendiren, bazen kafa karıştıran, ama herşeye rağmen bize ait, aslında bize hediye edilmiş, hem de hiç görmediğimiz çeşitlilikleri içeren bir hediye olarak tasarlanarak. Her gün güne başlamak, aslında sanki aynı gibi, ama farklı, sanki hep olacak gibi, ama belli mi olur, sanki herkes aynısını yapıyor gibi ama aslında kimse aynısını yapmıyor gibi. Evet çok çok çok yurkarıdan bakınca sanki aynı, her gün güneş doğuyor, her gün güneş batıyor. Ama aşağıya doğru indikçe durum değişiyor, her gün doğan güneş, o güneşi gören herkes için aslında farklı bir güne doğuyor. Her gün batımı başka şeyler getiriyor.

Ne dersiniz, bugünden başlayıp bize hediye edilmiş olan yaşamlarımızı doğan yepyeni günle birlikte daha çok fark ederek yaşamaya, her batan güneşle birlikte tıpkı fotoğraftaki martı gibi yukarıdan bakarak o gün olup bitenleri gözden geçirmeye. Var mısınız bir gün daha geçti hiç bir şey anlamadım, zaman nasıl geçiyor sanki uçup gidiyor demek yerine, bugün de bana verilmiş olan hediyeyi açmaya devam ettim, bugün olanlar, bugün yaşadıklarım, bugün sevindiklerim, bugün üzüldüklerim, bugün kızdıklarım, bugün bağışladıklarım, bugün yapmaya karar verip yaptıklarım, yarın için planladıklarım, bugün karşıma çıkan engeller ve o engellerin bana fark ettirdikleri, bugün beni güldürenler, bugün karar verdiklerim, bugün öğrendiklerim demeye, var mısınız bugünün bize verilmiş kocaman hediyenin en değerli parçası olduğunu fark etmeye…

19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun hepimize. Buruk bir kutlama dileği ile kutlu olsun. Soma’da yitirdiğimiz kardeşlerimizi rahmetle analım bu bayram.

Bana göre bayramlarımız anma, kutlama ama bir yandan da dönüp kendimize, ülkemize bakma günleri olmalı. Yaşanan olaylar, kayıplar, tepkiler, gerekçeler, açıklamalar bana bir kez daha nasıl sorumluluk sahibi ve yaptığı işe sahip çıkan nesiller yetiştiririz, neleri farklı yaparsak bu bizim ülke kültürümüz halini alır sorusunu düşündürdü. Yaşanan maden kazası hepimizin içini acıtırken ben bir yandan da hep şunları düşündüm, neden bizde her şey sadece kanunda ve yönetmelikte yazılı, neden kanunları, yönetmelikleri yazabiliyoruz da, uygulatıcılar, uygulayıcılar, uygulananlar, toplum bu yazılı olanların sadece yazılı olarak kalmasının hiçbir anlam ifade etmediğini anlayamıyorlar, anlamak istemiyorlar? Anlayanlar varsa niye uygulanmıyor diye neden hiç sormuyorlar.

Önce insan olarak, vatandaş olarak sorumluluklarımızı bilmek lazım; önce kendimize, sonra yakın çevremize, sonra içinde bulunduğumuz kurumlara, sonra topluma, sonra ülkemize, sonra dünyaya. Güvenlik deniyorsa, önemlidir arkadaşlar. Kurallar yazılıyorsa uygulanmak içindir, olduğu kadar demek için değil; denetim varsa tüm detayları ile yapılsın diyedir, üstün körü olsun bitsin, zamanında tamamlanmış olsun diye değil; her ne iş yapılıyorsa, hangi mevkide olursa olsun inanarak ve sahiplenerek yapılmalıdır, sadece para kazanmak için değil; emniyet kemeri varsa arabalarda, takılmak içindir, polis ceza yazmasın diye değil; trafik ışıkları konulduysa, kırmızı yanıyorsa durmak lazımdır, yol boş basıp geçeyim demek değil; hız sınırı konulduysa, sadece radar olan yerde değil yol boyu uymak lazımdır; çünkü her bir insan, her bir can çok önemlidir arkadaşlar.

Sorumluluk sahibi insan olmak, hem topluma karşı sorumlu insan olmayı, hem kendine karşı sorumlu insan olmayı, hem de bu kültürü toplumun kültürü haline getirmeye çalışan insan olmayı gerektirir. Böyle insan olmak demek gelen nesillere örnek insan olmak demektir. Onların da böyle davranmaları için yol açmak demektir. İşte ancak bunlar olduğunda ülkemizden söz edenler farkındalık ve sorumluluk bilincinin ne kadar da yüksek olduğundan söz etmeye başlarlar, nasıl geldi kulağınıza..

Sorumluluk kültürü yerleştikten sonra, yaşanan problemli durumlarda mazeret üretmek yerine nasıl oldu, neden oldu, bir daha olmaması için neler yaparız sorularını cevaplamak, durumu anlatmak kolaylaşır. Diğer türlü, kabahatten kaçmak için üret üretebildiğin kadar gerekçe ya da havale et kadere gitsin…

Bayramımız kutlu olsun, bir de dilerim ki hepimizin, her birimizin bugünden sonra yeni bir misyonu olsun: “ben” sorumluyum, “ben” değişmeliyim, “ben” örnek olmalıyım, “ben” karar verdim, çünkü bu ülke hepimizin, bu canlar hepimizin, gelecek nesiller hepimizin…

Kaynak: http://www.atam.gov.tr

Bugün 23 Nisan, her 23 Nisan’da düşünürüm, Ulu Önder Atatürk 23 Nisan’ı çocuklara armağan ederken güçlü vizyonerliği ile çocukların önemini o günlere, bugünlere ve yarınlara fark ettirmek istemiştir aslında diye. Bana göre çocuklar dünyanın geleceği, bizlerin öğretmeni, yaşamın çiçekleri, ağaçları, yağmurları, güneşleri, yıldızları, renkleri, farklı tatları, kısacası yaşama gelen armağanlar onlar. Onlar değil mi dünyayı değiştirip yarınlara taşıyan, şenlendiren ve ışıklandıran? İşte tam da bu noktada biz yetişkinlerin sık sık hatırlaması gerekenler var:

• Hepimiz bir zamanlar çocuktuk ve sonra büyüdük, yani hayatı hep bugünkü yaşımızla deneyimlemedik.
• Çocukları bu dünyaya biz getirdik, ama bu bizi onların sahibi yapmaz, ancak ve ancak yol arkadaşları yapar. Burada en önemli farkındalık onların da bir birey olduğu ve kendi yaşam yolculuklarına sahip oldukları gerçeğini kabul etmek. Unutmamak, herkesin bir tane yaşamı var, bizim de öyle.
• Sorumlu hissetmeliyiz kendimizi onların yarınlarını hazırlamakta, ama sahip asla hissetmemeliyiz onların hayatlarına.
• Yetişkin “egomuzu” bir kenara bırakıp dinlemek lazım çocuklarımızı. Hep komik gelmiştir, onlar bebekken acıktıkları için ağladıklarını düşünürken, doyduklarını ifade etmek istediklerinde, “nereden bilecek doyduğunu, onu ancak ben bilirim” demez mi ebeveynler? Oysa ki kulak vermek lazım çocukların seslerine.
• Örnek olmak lazım çocuklara, dikte etmek değil. Unutmamalıyız, görerek öğreniyoruz en çok, söylenince değil. Değerlerden söz etmek lazım çocuklara, değerleri davranışta göstermek lazım. Doğruluk ne demek, dürüst olmak ne demek, sevgi ve saygı ne demek, özgüven ne demek, ve öyle davranarak örnek olmak lazım.
• Eğitim denince çocuklara sadece matematik ve fen öğretmeye, sadece test çözmeye değil, onlara ayakları yere sağlam basan bireyler olmayı öğretmeye, bu konuda yol gösterici olmaya odaklanmalıyız, unutmamalıyız, matematik ve fen bir şekilde öğrenilir, ama yere sağlam basmaktır hayatta asıl olan.
• En önemlisi sevgi vermeliyiz çocuklara, mutluluğu fark etmeyi ve mutlu olmayı öğretmeliyiz, kini, kavgayı, nefreti ve şiddeti değil.

Nice 23 Nisan’lara mutlu çocuklar, mutlu gençler, mutlu bireyler, mutlu bir Türkiye ve mutlu bir Dünya ile…